Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Λίγα λόγια για αρχή

Λίγα λόγια για αρχή

Αλκοολούχο ποτό  (σύμφωνα με τον ΚΑΝ ΕΟΚ 1576/89 ) είναι το αλκοολικό υγρό που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση και περιέχει αιθυλική αλκοόλη (δηλ. οινόπνευμα) σε  ποσοστό πάνω από 15 % vol  που προήλθε είτε από φυσική ζύμωση και απόσταξη, είτε από προσθήκη κατά την παραγωγή.

Με βάση αυτό τον ορισμό τα αλκοολούχα ποτά χωρίζονται σε δυο κατηγορίες, τα αποστάγματα των προϊόντων ζύμωσης και τα εκχυλίσματα  ή τις αναμίξεις της αλκοόλης με διάφορα αρωματικά, χρωστικές και γλυκαντικά. 

Τα περισσότερα από τα γνωστά μας αλκοολούχα ποτά  συνδέονται με  μια χώρα ή μια περιοχή. Το ουίσκι μας θυμίζει τη Σκωτία, η βότκα τη Ρωσία, το κονιάκ τη Γαλλία, το ρούμι τη Καραϊβική, η τεκίλα το Μεξικό και διάφορα περισσότερο ή  λιγότερο γνωστά, που ο καθένας μας μπορεί  να γνωρίζει.

Τη πατρίδα μας, την χαρακτηρίζουν δυο αλκοολούχα  ποτά. Το ούζο, που είναι περισσότερο διάσημο (με μεγάλη καριέρα και στο εξωτερικό) και το τσίπουρο ή τσικουδιά που κατά την άποψη μας, αξίζει καλύτερης τύχης.        

Θα αναφερθούμε  και  στα δυο, αλλά θα σταθούμε στο τσίπουρο (ή τσικουδιά) γιατί εμείς το θεωρούμε το ΕΘΝΙΚΟ μας ΑΠΟΣΤΑΓΜΑ.          

Κι επειδή ζούμε στην Μακεδονία, ότι γράφουμε, το γράφουμε έχοντας  κυρίως στο μυαλό μας το τσίπουρο όπως παράγεται  εδώ, δηλαδή από παραδοσιακούς (διήμερους) αποσταγματοποιούς και με τη προσθήκη γλυκάνισου.   

Η γνωριμία με το τσίπουρο είναι μια γνωριμία με τη προκλητική γεύση, το ξέγνοιαστο γλέντι, τη γλυκιά νάρκωση μετά την εξοντωτική δουλειά, την ανακούφιση από τον πόνο, αλλά και το διασυρμό της μέθης.                             

Στην Ημαθία το τσίπουρο παράγεται απ’άκρη σ’άκρη του νομού. Από την πεδινή περιοχή της Αλεξάνδρειας και της Μελίκης,  τις πλαγιές του Βερμίου από τη Βέροια ως τη Νάουσα και τις κορφές των Πιερίων.

Όπως προκύπτει  από τα αρχεία του Τελωνείου Βέροιας, στην Ημαθία είναι καταγραμμένοι 217 άμβυκες,  για την περίοδο 2004  λειτούργησαν 125, εκδόθηκαν 1523 άδειες, απέσταξαν 973 παραγωγοί και παράχθηκαν 256 τόνοι τσίπουρου, ενώ για το 2005 λειτούργησαν 129 άμβυκες, εκδόθηκαν 1660 άδειες και παράχθηκαν 294 τόνοι τσίπουρου. Νομίζω ότι οι αριθμοί δείχνουν από μόνοι τους, ότι το τσίπουρο στην Ημαθία  είναι πολύ σοβαρή υπόθεση και χρειάζεται προσοχής σε όλες τις φάσεις παραγωγής και διακίνησης.   

Παράγεται με τις συνταγές που  γνώριζαν οι ντόπιοι  και εμπλουτίστηκαν μ’εκείνες που φέρανε μαζί τους πρόσφυγες αμπελοκαλλιεργητές από την ανατολική Ρωμυλία. Συνταγές που πέρασαν από γενιά σε γενιά και κουβαλούν μαζί τους αρετές μα και αδυναμίες.

Τα τελευταία χρόνια με την θεαματική αύξηση της αμπελοκαλλιέργειας στην ζώνη της Νάουσας καινούργιοι άμβυκες μεταφέρονται από άλλες περιοχές και νέοι άνθρωποι ασχολούνται μ’ αυτή την παραγωγή  σε όλο το νομό. Οι εποχές άλλαξαν, οι νέοι παραγωγοί, με άλλο επίπεδο μόρφωσης, ζητούν πληροφορίες και αναζητούν λύσεις σε προβλήματα που συναντούν, αλλά και προτείνουν βελτιώσεις. Από την άλλη το τσίπουρο αρχίζει να διαδίδεται και να καταναλώνεται σε περιοχές που ήταν σχετικά  άγνωστο.                 

Για το λόγο αυτό αποφασίσαμε να καταθέσουμε τις λιγοστές μας γνώσεις και την εμπειρία, με όλο το σεβασμό και προς όλους τους παλιότερους που διατήρησαν και φέρανε το τσίπουρο ως εδώ, αλλά και προς το προϊόν που εκτιμούμε ιδιαίτερα. Τα αποκτήσαμε όχι οι ίδιοι ως  παραγωγοί αλλά  μέσα από την δουλειά μας στη Χημική Υπηρεσία Βέροιας. Για πάνω από εικοσιπέντε χρόνια ήρθαμε σ’επαφή με δεκάδες ανθρώπους που ασχολούνται με το τσίπουρο, γνωρίσαμε τις ιδιαιτερότητες της «τέχνης» τους, προσπαθήσαμε να λύσουμε σειρά από προβλήματα, εξετάσαμε πολλά δείγματα και διδαχθήκαμε έναν άλλο τρόπο ζωής. Ένα τρόπο ζωής που μας ξαναγνωρίζει με «ανθρώπινες»  συνήθειες και αξίες που τις είχαμε λησμονήσει. 

Αναγνωρίζοντας τις αρετές αλλά και τις αδυναμίες της παραγωγής, θελήσαμε να βάλουμε μια σειρά, μια τάξη, όσο γίνεται, σ’ ένα ποτό που βοηθά στην αταξία και απελευθερώνει τον άνθρωπο από τις συμβάσεις και την υπακοή. Δύσκολο εγχείρημα. Ελπίζουμε ότι οι αναγνώστες μας σε στιγμές νηφαλιότητας κι όχι υπό την επήρεια του, να λύσουν μερικές τους απορίες ή να γνωρίσουν καλύτερα το ποτό που αγαπούν.

Θεωρήσαμε ότι αυτό που θα κάναμε δεν θα έπρεπε να ήταν μεγάλο σε πληροφορίες, ώστε να μη κουράζει, ούτε όμως και να αφήνει κενά στα θέματα. Έτσι αποφασίσαμε να χρησιμοποιήσουμε τη λογική του «λίγου» και απ’όλα, σαν ένα τραπέζι φορτωμένο με μεζέδες, χωρίς να υπάρχει κύριο πιάτο. Με το τρόπο αυτό γεύεσαι  λίγο απ’ όλα, χωρίς να μπουχτίσεις τρώγοντας πολύ από ένα. Πιστεύουμε ότι όσοι ενδιαφέρονται για περισσότερα θα βρουν τον τρόπο να τα μάθουν. Εμείς είμαστε πάντα στη διάθεση τους και να βοηθήσουμε αλλά και να διδαχθούμε.

Σε αυτή την δεύτερη έκδοση εκτός από τις απαραίτητες διορθώσεις και συμπληρώσεις που κάναμε, προσθέσαμε ένα κεφάλαιο με τίτλο «ιστορίες... γύρω από το καζάνι». Έτσι γράψαμε τρεις ιστορίες από τις πολλές που γνωρίσαμε. Και όπως θα διαπιστώσετε δεν μπορέσαμε να τις περιορίσουμε σε μέγεθος. Είναι βλέπετε κάποιοι «μεζέδες» που αν δεν τους βάλεις όλα τα υλικά δεν έχουν νοστιμιά.          

Τελειώνοντας αυτά τα πολλά «λίγα λόγια για αρχή» γράφουμε πως για την καλύτερη κατανόηση κάποιων χημικών όρων και εμπειρικών ονομάτων, έχουμε γράψει στο τέλος του τεύχους ένα  επεξηγηματικό ευρετήριο που μπορείτε να το συμβουλεύεστε κατά την ανάγνωση καθώς κι ένα πίνακα μετατροπής των γράδων σε αλκοολικούς βαθμούς. 

Βρίσκεστε εδώ: Home Λίγα λόγια για αρχή